AL MASSIR

Gesproken: Arabisch. Ondertiteld: Nederlands.

12^de eeuw, Languedoc. Jozef ziet zijn vader op bevel van de katholieke inquisitie op de brandstapel sterven. De clerus laat hem verbranden omdat hij de werken van de islamgeleerde Averroës heeft durven vertalen. Jozef vlucht naar Andalusië in de hoop Averroës te ontmoeten. Daar wordt hij opnieuw getuige van de cultuurschade die het fundamentalisme aanricht. Dit historisch epos is een reactie op de opkomst van het religieus fundamentalisme in Egypte in de jaren negentig. De film is een pleidooi voor humanisme en tolerantie. 

Youssef Chahine (1926-2008) is een van de indrukwekkendste Egyptische filmmakers. Zijn films maken deel uit van de vernieuwende productie in de jaren vijftig en zestig die Egypte tot het referentiepunt in de Arabische film en de populaire cultuur in het Midden-Oosten maakte. Chahine studeerde film- en theaterwetenschappen in Los Angeles. In 1951 selecteerde het filmfestival van Cannes voor het eerst één van zijn werken nl. Le fils du Nil. Hij was toen al bekend voor zijn populaire musicals en melodrama’s. In 1958 trok hij wereldwijd de aandacht met het meesterwerk Centraal Station waarin de seksuele moraal centraal stond. Het was in die tijd – en ook vandaag nog – een gewaagd onderwerp. Herhaaldelijk haalde hij zich de woede van religieuze en politieke leiders in Egypte op de hals. Hij ontpopte zich tot een geëngageerde cineast met oog voor de politieke en sociale wereld waarin hij leefde. In de jaren vijftig verdedigde hij nog de positie van Egypte als politiek leidende natie en was hij kritisch voor de Britse-westerse (neo)koloniale politiek. In zijn later werk levert hij onverbloemd kritiek op elke vorm van fundamentalisme (moslim/christelijk), de Amerikaanse inmenging in het Midden-Oosten en de autoritaire Egyptische regering. Tot zijn bekendste films horen Centraal Station (1958), Het Noodlot (1997), De Aarde (1969) en Alexandrië, Waarom (1978), De Emigrant (1994) en Al Massir (1997). Zijn laatste film Chaos (2008) laakt de corruptie van de politie en politici in zijn land en is profetisch voor het aanvoelen van de onrust in de regio die kort daarop zou uitmonden in de Arabische lente.